SABIR, ŞÜKÜR VE İMTİHAN

Sabır, Şükür ve İmtihan Bilinci

Allah katında kim daha üstündür: zorlukla imtihan edilip sabreden mi, yoksa nimetle imtihan edilip şükreden mi?

İbn Kayyim el-Cevziyye’nin Sabredenler ve Şükredenler adlı eserinde ele aldığı temel bir sorudur bu...

Bu soru aslında kendimize zaman zaman sormamız ve muhasebesini yapmamız gereken bir konudur. Hayatımızın bu dönemi sabır dönemi mi, yoksa şükür dönemi mi?

İnsan olarak ömrümüz boyunca bu iki hâl arasında gidip geliriz. Bazen verilen nimetlere şükretmemiz, bazen de zorluklara sabretmemiz gerekir. Asıl mesele, bu hâllerin bizi nasıl dönüştürdüğüdür...

Sabrederken isyana mı savruluyoruz, yoksa teslimiyeti mi öğreniyoruz? Şükrederken şımarmadan, kibirlenmeden, nimeti verenin Allah olduğunu unutmadan yaşayabiliyor muyuz?

Kitabımız Kur’an-ı Kerim’de sabredenler de, şükredenler de övülür. Zira her iki durumda da ortak bir hakikat vardır: Her şeyin Allah’tan geldiğinin farkına varmak.

Rabbimiz ayetinde şöyle buyurur:

“Sizi mutlaka biraz korku ve açlık ile; biraz da mallardan, canlardan ve ürünlerden yoksunlaştırmak suretiyle imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele!” (Bakara Suresi, 155. Ayet)

İmtihanda olduğumuzun farkında olmak bizleri doğru yola yöneltir, istikamet üzere tutar. Dolayısıyla; varlıkta da yoklukta da, darlıkta da ferahlıkta da, nimette de külfette de aynı duruşu koruyabiliyorsak, işte o zaman imtihanı başarıyla veriyoruz demektir.

İmtihanın büyüğü sadece yoklukla değil, bazen varlıkla da gelir.

Yine Kur’an-ı Kerim’de Rabbimiz şöyle buyurur:

“Mallarınız ve çocuklarınız birer imtihan vesilesidir. Allah’ın sevgi ve taatini mal ve evlat sevgisine tercih edenleri Allah katında büyük bir mükâfat beklemektedir.” (Teğabün Suresi, 15. Ayet)

Varlık, sağlık, mevki, güç, zenginlik gibi nimetler aslında ağır birer sorumluluk ve imtihandır. Kendimize sormamız gerekir: Elimdeki gücü nasıl kullanıyorum? Verilen nimetlerin farkında mıyım?

Hz. Ali (r.a.) der ki:

“Yaşadığımız şey eğer bizi Allah’a yaklaştırıyorsa imtihandır; uzaklaştırıyorsa cezadır.”

O hâlde sormalıyız kendimize: Sahip olduklarım beni Allah’a yaklaştırıyor mu, yoksa uzaklaştırıyor mu? Bu soruları sormak ve samimiyetle cevaplamak, hesap verilebilir bir hayatın temelidir.

İbn Kayyim’in dediği gibi, varlık rahmettir. Zira var olmak bile başlı başına büyük bir nimettir. Nefes almak, görmek, konuşmak, bir dostla muhabbet etmek, gece yıldızların, sabah güneşinin yeniden doğduğuna şahit olmak… Bunların her biri, gören bir yüreğimiz varsa, hayatın aslında nasıl bir lütuf olduğunu hatırlatır.

Bu farkındalık, şükrün kapısını açar; insanı tefekküre ve tedebbüre sevk eder. Böylece insan derinleşir, sahip olduklarının kıymetini daha iyi anlar.

Ne yazık ki öyle bir çağdayız ki; modern dünyanın dayattığı yaşam biçimi, bizlere arzularımızı ihtiyaç gibi göstermeye başladı. Oysa insanın gerçek ihtiyaçları sınırlıdır; sınırsız olan arzularıdır. Arzularını ihtiyaç sanan kimse asla tatmin olamaz. Gerçek huzur, ihtiyaçların karşılanmasında değil, şükür bilincinde saklıdır.

Temel ihtiyaçlarımızı karşıladıktan sonra, hayatımızı anlamlı kılacak değerlere yönelmeliyiz: dostluk, sevgi, sadakat, ilim, kültür, sanat, yardımlaşma, adalet... İnsanı zenginleştiren bunlardır. Maddi varlığı az olsa bile, kalbi bu değerlerle dolu bir insan, dünyanın en zenginidir.

Sonuç olarak; insan, ömrü boyunca sabırla şükrün, varlıkla yokluğun, nimetle külfetin muhasebesini yapmalıdır. Her an kendini hesaba çekmek, hakiki bir hesap bilincinin göstergesidir. Kendini hesaba çeken kişi, Allah’ın huzurunda hesabını kolay verir.

Rabbimizin Kur’an-ı Kerim’de buyurduğu gibi:

“Allah’ı unutan, bu yüzden Allah’ın da onlara kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın. İşte onlar gerçekten yoldan çıkmışlardır.” (Haşr Suresi, 19. Ayet)

Unutmayalım ki; hesap vermeyi unutan, hayatın anlamını da unutur!

Rabbim bize kendimizi ve kendini unutturmasın.

Selam ve dua ile...

Ayşegül Duran